Tính chất và mục đích của âm vận học Trung Quốc: Nhận xét từ hai "sự kiện"

fShare
0

TIẾT PHỤNG SINH

Tóm tắt: Trong mấy năm gần đây, ngành nghiên cứu âm vận học nảy sinh hai cuộc tranh luận: một là về tính chất của Thiết Vận, là tập hợp đa loại hay là đại diện cho ngữ âm thực tế; hai là tiến hành tái lập âm thượng cổ như thế nào, có cần sử dụng các tư liệu phi Hán ngữ? Việc phủ định các vận thư như Thiết Vận đại diện cho một ngữ âm thực tế, nhìn bề ngoài là phủ định “phái Karlgren”, trên thực tế chính là phủ định sạch trơn âm vận học truyền thống Trung Quốc. Tiến hành tái lập âm thượng cổ có cần sử dụng các tài liệu phi Hán ngữ hay không, điều này được quyết định bởi thời đại của hệ thống cổ âm cần nghiên cứu, và bởi mục đích và tính chất của việc nghiên cứu; nếu để xây dựng một ngữ hệ Hán-Tạng thời tiền sử thì tất nhiên phải sử dụng [các tài liệu phi Hán ngữ ấy], còn nếu để đọc kinh điển và tái lập âm hệ Kinh Thi vốn là bộ kinh điển ở thời đại có nhiều tư liệu văn hiến, thì rất khó sử dụng. Lẫn lộn tính chất và mục đích nghiên cứu, từ đó phủ định từ các nhà Nho thời Càn-Gia (trừ Đoàn Ngọc Tài) cho đến “học phái Chương-Hoàng” và Vương Lực, thì thật sự khiến người ta phải giật mình. Tự gọi mình là “chủ lưu” để bài xích người khác là điều không thỏa đáng. Tại sao lại không phân biệt rạch ròi giữa tính chất và mục đích nghiên cứu, rồi nghiên cứu về từng mặt một cách khách quan, để khỏi phải đi chỉ trích nhau một cách vô bổ?

Từ then chốt: Thiết Vận (切韵); âm thượng cổ (上古音); so sánh lịch sử (历史比较); âm tiêu chuẩn (标准音); âm vị học (音位学).

Tác giả: Tiết Phụng Sinh (薛凤生, F.S. Hsueh), Giáo sư Đại học Bang Ohio, Mĩ.

Nguồn dịch: 薛凤生. “中国音韵学的性质与目的: 从两个事件说起”, in trong:《古汉语研究》2003 (2), tr. 2-7.

Người dịch: Nguyễn Tuấn Cường. Dịch xong tháng 9/2007. Trong bản dịch, những phần trong ngoặc vuông […] là của người dịch. Bản dịch tiếng Việt đã đăng trên Tạp chí Hán Nôm, số 5/2008, tr. 55-66.

Ghi thêm của người dịch:

Về “sự kiện Norman và Coblin, sau khi Pulleyblank đăng bài trả lời (xem trong phần Tài liệu tham khảo), S.W. Coblin cũng trả lời lại một bài, xin xem: Coblin W. South. “The Chiehyunn System and the Current State of Chinese Historical Phonology” [Hệ Thống Thiết Vận Và Hiện Trạng Của Âm Ngành Âm Vận Học Lịch Sử Tiếng Hán], in trong: Journal of the American Oriental Society, Vol. 123, No. 2. (2003), pp. 377-383.

Về “sự kiện Mai Tổ Lân”, ngoài các bài viết của Mai Tổ Lân, Quách Tích Lương và Trần Tân Hùng có ghi trong phần “Tài liệu tham khảo”, xin xem thêm một số bài viết đáng chú ý từ cả hai phía:

1. 梅祖麟. “比较方法在中国, 1926-1998”. 语言研究, 2003 (01), tr. 16-27.

2. 郭锡良. “音韵问题答梅祖麟”. 古汉语研究, 2003, (3), tr. 2-17.

3. 麦耘. “汉语历史音韵研究中若干问题之我见”. 古汉语研究, 2003, (4), tr. 13-19.

4. 黄易青. “论上古喉牙音向齿头音的演变及古明母音质: 兼与梅祖麟教授商榷”. 古汉语研究, 2004 (01), tr. 20-27.

5. 王宁,黄易青. “汉语历史音韵学研究要尊重历史尊重事实尊重科学: 评梅祖麟教授有中国特色的汉语历史音韵学等文章”. 学术界, 2005 (01), tr. 124-138.

*

* *

(Xin đọc toàn văn bản dịch trong file PDF đính kèm bên dưới.

Bản dịch này là tài liệu cho môn học Âm vận học tiếng Hán của ngành Hán Nôm)
fShare
0
Attachments:
FileDescriptionFile sizeCreatedLast modified
Download this file (Tiet Phung Sinh. Am van hoc 2003 (ban dich tieng Viet, 2008).pdf)Tiet Phung Sinh. Am van hoc 2003 (ban dich tieng Viet, 2008).pdf 261 kB2010-02-22 16:312010-02-22 16:31
Top